หนังสือราชการไทย (Thai Government Letters)

SkillProductivity

Use this skill for any task involving Thai government letters, official correspondence, formal petitions, authorization letters, leave requests, or ราชการ forms. Trigger whenever the user asks to: write หนังสือราชการ, draft a คำร้อง, write an authorization (หนังสือมอบอำนาจ), submit a leave form (ใบลา), petition a government agency, or write a formal letter to a Thai official. Also trigger for requests like "เขียนหนังสือราชการ", "ยื่นเรื่อง", "คำร้อง", "หนังสือถึงราชการ", "ทำหนังสือถึง", "ใบลา", "หนังสือมอบอำนาจ", "official Thai letter", or any formal ราชการ document task.

Available today. Use it from your connected AI after setup.

Connect ahel once, and every AI you use reads what you have installed.

Then ask your AI: use the หนังสือราชการไทย (Thai Government Letters) skill

What this skill tells your AI

The instructions your AI receives, as published by boom-vitt/claude-thai-skills in skills/thai-government-form/SKILL.md and read by ahel’s review.

Overview

หนังสือราชการต้องเป็นไปตาม ระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรีว่าด้วยงานสารบรรณ พ.ศ. 2526 (และฉบับแก้ไขเพิ่มเติม) — โครงสร้าง, คำขึ้นต้น, คำลงท้าย, และตำแหน่งของส่วนประกอบทุกอย่างถูกกำหนดไว้ตายตัว. Thai official letters follow ระเบียบสารบรรณ 2526; every block, salutation, and closing phrase has a prescribed form and incorrect rank-of-address can cause the letter to be returned without action.

When to use

  • ผู้ใช้ต้องเขียนหนังสือถึงหน่วยงานราชการ/รัฐวิสาหกิจ
  • ผู้ใช้ต้องร่างคำร้อง, หนังสือมอบอำนาจ, ใบลา, หนังสือรับรอง, หรือหนังสือเชิญ
  • ผู้ใช้ต้องเลือกคำขึ้นต้น (เรียน/กราบเรียน/กราบบังคมทูล) ให้ถูกต้องตามยศ/ตำแหน่งของผู้รับ

Conventions / Rules

โครงสร้างหนังสือภายนอก (External letter format — per ระเบียบสารบรรณ 2526)

[ตราครุฑ / หัวกระดาษหน่วยงาน — กลางหน้า]

ที่ {{หน่วยงาน}} {{เลขลำดับ}}                              {{ที่อยู่ผู้ส่ง}}

                                                          {{วันที่ เดือน พ.ศ.}}

เรื่อง   {{หัวเรื่องสั้น เป็นวลีคำนาม ไม่มีกริยา}}

เรียน   {{ตำแหน่งผู้รับ}}

อ้างถึง  {{หนังสือที่อ้างอิง — ถ้ามี}}

สิ่งที่ส่งมาด้วย   {{รายการเอกสารแนบ — ถ้ามี}}

         {{ย่อหน้าที่ 1 — ขึ้นต้นด้วย "ด้วย..." หรือ "ตามที่..."}}

         {{ย่อหน้าที่ 2 — รายละเอียด/เนื้อหา}}

         {{ย่อหน้าปิด — "จึงเรียนมาเพื่อโปรดทราบ" / "จึงเรียนมาเพื่อโปรดพิจารณา" / "จึงเรียนมาเพื่อโปรดดำเนินการต่อไป"}}

                                            ขอแสดงความนับถือ

                                            {{ลายเซ็น}}

                                            ({{ชื่อ-นามสกุล พร้อมคำนำหน้า}})
                                            {{ตำแหน่ง}}
                                            {{หน่วยงาน}}

{{หน่วยที่รับผิดชอบ / เบอร์โทรศัพท์ — มุมล่างซ้าย}}

เลขที่หนังสือ (Letter reference number)

  • รูปแบบ: ที่ {{รหัสกระทรวง}} {{รหัสกรม}}/{{เลขลำดับ}}
  • ตัวอย่าง: ที่ ศธ ๐๔๐๐๒/๑๒๓๔ (ศธ = กระทรวงศึกษาธิการ; ๐๔๐๐๒ = รหัสกรม; ๑๒๓๔ = เลขลำดับของหน่วยงาน)
  • หน่วยงานเอกชนใช้ ที่ {{ตัวอักษรย่อบริษัท}} {{ปี}}/{{เลขลำดับ}} เช่น "ที่ บ.ก. ๒๕๖๙/๐๐๑"

ลำดับชั้นของคำขึ้นต้น (Salutation hierarchy)

ผู้รับคำขึ้นต้นคำลงท้าย
พระมหากษัตริย์ / สมเด็จพระบรมราชินีกราบบังคมทูล (ผ่านราชเลขานุการ)ควรมิควรแล้วแต่จะทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อม / ด้วยเกล้าด้วยกระหม่อม ขอเดชะ
พระบรมวงศานุวงศ์ชั้นสมเด็จเจ้าฟ้าขอพระราชทานกราบบังคมทูล / กราบทูลควรมิควรแล้วแต่จะโปรดเกล้าฯ
สมเด็จพระสังฆราชกราบทูลควรมิควรแล้วแต่จะโปรด
พระสงฆ์ชั้นพระราชาคณะขึ้นไป / พระสงฆ์ทั่วไปนมัสการขอนมัสการด้วยความเคารพอย่างยิ่ง
นายกรัฐมนตรี, ประธานองคมนตรี, ประธานรัฐสภา, ประธานวุฒิสภา, ประธานสภาผู้แทนราษฎร, ประธานศาลฎีกา, ประธานศาลรัฐธรรมนูญ, ประธานศาลปกครองสูงสุด, รัฐบุรุษ (และคู่สมรสของบุคคลเหล่านี้)กราบเรียนขอแสดงความนับถืออย่างยิ่ง
รัฐมนตรี, ปลัดกระทรวง, อธิบดี, ผู้ว่าราชการจังหวัด, นายอำเภอ, ผอ., หัวหน้า, นาย/นาง/นางสาว ทั่วไปเรียนขอแสดงความนับถือ

สำคัญ: การเลือกผิดระดับสามารถทำให้หนังสือถูกส่งกลับโดยไม่ดำเนินการ

ประเภทเอกสารราชการที่พบบ่อย (Common form types)

ประเภทความหมายคำขึ้นต้นในเนื้อความ
คำร้องคำขอจากประชาชน/บุคคลภายนอก"ข้าพเจ้า {{ชื่อ}} {{เลขบัตร}} ขอยื่นคำร้องต่อ..."
หนังสือมอบอำนาจมอบหมายให้บุคคลอื่นดำเนินการแทน"ข้าพเจ้า ... ขอมอบอำนาจให้ ... ดำเนินการ..."
ใบลา (ป่วย/กิจ/คลอด/บวช/พักผ่อน)ขอลาหยุดงาน"ข้าพเจ้า ... ขอลา{{ประเภท}} ตั้งแต่วันที่ ... ถึงวันที่ ..."
หนังสือรับรองยืนยันข้อเท็จจริง/สถานะ"หนังสือฉบับนี้ให้ไว้เพื่อรับรองว่า ..."
หนังสือเชิญเชิญเข้าร่วมงาน/ประชุม"ด้วย {{หน่วยงาน}} จะจัด ... จึงขอเรียนเชิญ ..."

บันทึกข้อความ (Internal memo — หนังสือภายใน)

หนังสือภายในใช้ติดต่อภายในหน่วยงานเดียวกัน (ระหว่างกอง/สำนัก/ฝ่าย หรือจากเจ้าหน้าที่ถึงผู้บังคับบัญชา) — ห้ามใช้ส่งระหว่างหน่วยงานคนละสังกัด ซึ่งต้องใช้หนังสือภายนอก. รูปแบบกำหนดในระเบียบสารบรรณ พ.ศ. 2526 ข้อ 12 ใช้แบบฟอร์ม บันทึกข้อความ ที่กระชับกว่าหนังสือภายนอก — ไม่มีหัวกระดาษเต็ม, ไม่มี "เรียน" เป็นบรรทัดแยก, และไม่มี "ขอแสดงความนับถือ" ปิดท้าย

                              บันทึกข้อความ

ส่วนราชการ   {{กอง/สำนัก/ฝ่าย}}  โทร. {{เบอร์ภายใน}}

ที่   {{รหัสหน่วยงาน}}/{{เลขลำดับ}}              วันที่   {{วันที่ เดือนเต็ม พ.ศ.}}

เรื่อง   {{หัวเรื่อง — วลีคำนามสั้น}}

{{เสนอ / เรียน}}   {{ตำแหน่งผู้รับ — ผู้บังคับบัญชาในหน่วยงานเดียวกัน}}

         {{ย่อหน้าที่ 1 — "ด้วย..." / "ตามที่..." อธิบายภูมิหลัง}}

         {{ย่อหน้าที่ 2 — รายละเอียด/เหตุผล}}

         จึงเรียนมาเพื่อโปรด{{ทราบ / พิจารณา / พิจารณาอนุมัติ}}

                                       {{ลายเซ็น}}

                                       ({{คำนำหน้า}} {{ชื่อ-นามสกุล}})
                                       {{ตำแหน่ง}}

ความต่างจากหนังสือภายนอก: (ก) ไม่มี "เรียน ..." เป็นบรรทัดแยก — ใช้ เสนอ หรือ เรียน นำหน้าตำแหน่งผู้รับในย่อหน้าเดียวกับเนื้อหา (ข) ไม่มีคำลงท้าย "ขอแสดงความนับถือ" — ลงชื่อต่อจากย่อหน้าปิดได้เลย (ค) ไม่ต้องมีที่อยู่ผู้ส่ง เพราะอยู่หน่วยงานเดียวกัน (ง) ปิดด้วย "จึงเรียนมาเพื่อโปรด..." เช่นเดียวกับหนังสือภายนอก

ตัวอย่าง: บันทึกข้อความขออนุมัติเดินทางไปราชการ

                              บันทึกข้อความ

ส่วนราชการ   กองยุทธศาสตร์ กลุ่มงานวิเคราะห์นโยบาย  โทร. ๒๓๔๕

ที่   ยศ ๐๒๐๑/๔๕                          วันที่ ๒ พฤษภาคม ๒๕๖๙

เรื่อง   ขออนุมัติเดินทางไปราชการ จังหวัดเชียงใหม่

เรียน   ผู้อำนวยการกองยุทธศาสตร์

         ด้วยกลุ่มงานวิเคราะห์นโยบาย มีกำหนดเข้าร่วมประชุมเชิงปฏิบัติการ
เรื่อง "การจัดทำแผนพัฒนาภาคเหนือ" ณ จังหวัดเชียงใหม่ ระหว่างวันที่
๑๕ - ๑๗ พฤษภาคม ๒๕๖๙

         ในการนี้ ข้าพเจ้าใคร่ขออนุมัติเดินทางไปราชการตามวันดังกล่าว
พร้อมขอเบิกค่าใช้จ่ายในการเดินทางตามระเบียบ

         จึงเรียนมาเพื่อโปรดพิจารณาอนุมัติ

                                       (นางสาวสมหญิง ใจดี)
                                       นักวิเคราะห์นโยบายและแผน

กฎโทน (Tone rules)

  • สรรพนามบุรุษที่ 1: ใช้ ข้าพเจ้า (กลาง), กระผม (ชายทางการ), ดิฉัน (หญิงทางการ) — ห้าม ผม/หนู/เรา
  • ห้ามใช้ "ครับ/ค่ะ" ในหนังสือราชการเด็ดขาด
  • ห้ามอิโมจิ, ห้ามเครื่องหมายอัศเจรีย์ (!)
  • คำศัพท์: ใช้ ดำเนินการ (ไม่ใช่ "operate"), พิจารณา (ไม่ใช่ "consider"), อนุเคราะห์ (ขอความช่วยเหลือ), โปรด (สุภาพ)
  • กริยา passive: "ขอความอนุเคราะห์" / "ใคร่ขอ" / "หวังเป็นอย่างยิ่งว่าจะได้รับ..." — ไม่ใช้ active voice ตรงๆ
  • ปิดย่อหน้าสุดท้าย: ต้องเป็น "จึงเรียนมาเพื่อโปรด..." เสมอ
  • วันที่: รูปแบบเต็ม "{{วันที่}} {{เดือนเต็ม}} {{พ.ศ.}}" เช่น "วันที่ ๒ พฤษภาคม ๒๕๖๙"
  • ตัวเลข: สามารถเป็นเลขไทย (๒๕๖๙) หรือเลขอารบิก (2569) — ต้องสม่ำเสมอตลอดเอกสาร

Templates / Examples

Example 1: หนังสือขอความอนุเคราะห์ถึงอธิบดี

ที่ บ.ก. ๒๕๖๙/๐๑๒

                                          บริษัท สมหวัง จำกัด
                                          ๑๒๓ ถนนพระราม ๔ แขวงคลองเตย
                                          เขตคลองเตย กรุงเทพมหานคร ๑๐๑๑๐

                                          วันที่ ๒ พฤษภาคม ๒๕๖๙

เรื่อง   ขอความอนุเคราะห์ข้อมูลสถิติการนำเข้าสินค้าประจำปี ๒๕๖๘

เรียน   อธิบดีกรมศุลกากร

         ด้วยบริษัท สมหวัง จำกัด มีความประสงค์จะจัดทำรายงานการวิเคราะห์ตลาดสินค้านำเข้า
ประจำปี ๒๕๖๘ เพื่อใช้ประกอบการวางแผนกลยุทธ์ทางธุรกิจ

         ในการนี้ บริษัทฯ ใคร่ขอความอนุเคราะห์ข้อมูลสถิติการนำเข้าสินค้าในหมวด {{หมวด}}
ตั้งแต่เดือนมกราคม ถึง เดือนธันวาคม ๒๕๖๘ เพื่อใช้ในการศึกษาวิจัยดังกล่าว

         จึงเรียนมาเพื่อโปรดพิจารณาให้ความอนุเคราะห์ บริษัทฯ ขอขอบคุณเป็นอย่างสูง
มา ณ โอกาสนี้

                                          ขอแสดงความนับถือ


                                          (นายสมชาย ใจดี)
                                          กรรมการผู้จัดการ
                                          บริษัท สมหวัง จำกัด

ฝ่ายการตลาด
โทร. ๐๒-๑๒๓-๔๕๖๗

Example 2: ใบลาป่วย

                                          วันที่ ๒ พฤษภาคม ๒๕๖๙

เรื่อง   ขอลาป่วย

เรียน   ผู้อำนวยการกองบริหารทรัพยากรบุคคล

         ข้าพเจ้า นางสาวสมหญิง ใจดี ตำแหน่ง นักวิเคราะห์นโยบายและแผน
สังกัด กองยุทธศาสตร์ มีความจำเป็นต้องขอลาป่วย เนื่องจากเป็นไข้หวัดใหญ่
ตามใบรับรองแพทย์ที่แนบมาพร้อมนี้

         จึงขอลาป่วยตั้งแต่วันที่ ๒ พฤษภาคม ๒๕๖๙ ถึงวันที่ ๔ พฤษภาคม ๒๕๖๙
รวม ๓ วันทำการ

         จึงเรียนมาเพื่อโปรดพิจารณาอนุญาต

                                          ขอแสดงความนับถือ


                                          (นางสาวสมหญิง ใจดี)
                                          นักวิเคราะห์นโยบายและแผน

ดูไฟล์ letter-template.md สำหรับ skeleton แบบเต็มที่คัดลอกใช้ได้

e-Saraban (สารบรรณอิเล็กทรอนิกส์)

ตั้งแต่ ระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรีว่าด้วยงานสารบรรณ (ฉบับที่ 4) พ.ศ. 2564 หน่วยงานราชการต้องรับ-ส่งหนังสือทางอิเล็กทรอนิกส์เป็นหลัก ทุกหน่วยงานต้องประกาศอีเมลกลางสารบรรณ รูปแบบ saraban@{{โดเมนหน่วยงาน}} สำหรับรับหนังสือราชการ และต้องเก็บหลักฐานการรับ-ส่งให้ครบถ้วน เอกสารดิจิทัลที่ลงนามถูกต้องมีผลทางกฎหมายเทียบเท่ากระดาษตาม พระราชบัญญัติว่าด้วยธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ พ.ศ. 2544 (และฉบับแก้ไข)

รูปแบบไฟล์

  • PDF/A (เน้น PDF/A-3) — รูปแบบมาตรฐานสำหรับเก็บถาวรระยะยาว ฝังฟอนต์ในไฟล์ ห้ามใช้ JPG/PNG/Word เป็นเอกสารต้นฉบับ
  • เอกสารต้องเป็น native digital (สร้างจาก Word/LibreOffice แล้ว export) — ไม่ใช่สแกนจากกระดาษ ยกเว้นกรณีต้นฉบับเป็นกระดาษเท่านั้น
  • ตราครุฑ ยังต้องอยู่กลางหน้ากระดาษด้านบนเช่นเดิม (เป็นภาพในไฟล์ PDF)

ลายเซ็นดิจิทัล

  • ใช้ Digital Signature ที่ออกโดย CA (Certificate Authority) ที่ ETDA รับรอง เช่น TDID, INET — ไม่ใช่ภาพลายเซ็นที่สแกนมาวาง
  • บล็อกลายเซ็นในเอกสารต้องเว้นพื้นที่ให้พอสำหรับ visible signature (กล่องลายเซ็นพร้อม timestamp + ชื่อผู้ลงนาม + ใบรับรอง)
  • ลายเซ็นจริงบนกระดาษ (wet signature) ยังจำเป็นเฉพาะกรณี: เอกสารที่กฎหมายระบุชัดว่าต้องลายเซ็นจริง, หนังสือถวายฯ, และนิติกรรมบางประเภท (เช่น โฉนด, พินัยกรรม)

ช่องทางส่ง

  • อีเมลกลางสารบรรณ ของหน่วยงานผู้รับ (saraban@...) — ช่องทางหลักตามระเบียบฉบับ 4
  • ระบบ e-Saraban ของหน่วยงาน เช่น e-Saraban ของ DGA (saraban.egov.go.th), ระบบของแต่ละหน่วยงาน (e-saraban.bangkok.go.th, e-saraban.moi.go.th ฯลฯ), หรือระบบเอกชน เช่น FlowSoft e-Saraban
  • TH e-GP สำหรับงานจัดซื้อจัดจ้างเฉพาะ

ข้อปฏิบัติเวลาร่าง

  • ชื่อไฟล์: ตั้งตามเลขที่หนังสือ เช่น ศธ-๐๔๐๐๒-๑๒๓๔.pdf หรือ MOE-04002-1234.pdf (หลีกเลี่ยงเว้นวรรคและอักขระพิเศษ)
  • เผื่อพื้นที่บล็อกลายเซ็น อย่างน้อย 4-5 บรรทัด สำหรับ visible signature ของ CA
  • ฝังฟอนต์ราชการ (TH SarabunPSK หรือ TH Sarabun New) ในไฟล์ PDF เพื่อให้แสดงผลถูกต้องทุกเครื่อง
  • ตรวจสอบ metadata ของไฟล์ก่อนส่ง — ลบข้อมูลผู้แก้ไขเดิมที่ไม่ต้องการเปิดเผย

Common mistakes

  • ใช้ "ครับ/ค่ะ" ในหนังสือราชการ (ห้ามเด็ดขาด)
  • เลือกคำขึ้นต้นผิดระดับ (เช่น ใช้ "เรียน" กับนายกรัฐมนตรี → ต้อง "กราบเรียน") — หนังสืออาจถูกส่งกลับ
  • ใช้ "กราบเรียน" กับพระสงฆ์ — ต้อง "นมัสการ" (พระทั่วไป) หรือ "กราบทูล" (สมเด็จพระสังฆราช)
  • ใช้คำศัพท์ภาษาอังกฤษทับศัพท์ ("operate", "implement", "process") — ต้องใช้ "ดำเนินการ"
  • ผสมเลขไทย/อารบิกในเอกสารเดียวกัน
  • ลืมบรรทัด เรื่อง: — เป็นองค์ประกอบบังคับ
  • ลืมปิดด้วย "จึงเรียนมาเพื่อโปรด..." — สูตรปิดที่ขาดไม่ได้
  • ใช้สรรพนาม "ผม/หนู/เรา" แทน "ข้าพเจ้า/กระผม/ดิฉัน"
  • หัวเรื่องเป็นประโยค (มีกริยา) — ต้องเป็นวลีคำนามสั้น เช่น "ขอความอนุเคราะห์ข้อมูล..." ไม่ใช่ "บริษัทฯ ต้องการข้อมูล"
  • ทิ้งช่อง "ที่ ..." ว่าง — ต้องมีเลขที่หนังสือเสมอ (รูปแบบ ที่ {{รหัส}}/{{ลำดับ}})
  • ใช้ฟอร์แมตบันทึกข้อความส่งระหว่างหน่วยงานคนละสังกัด — บันทึกข้อความใช้ได้เฉพาะภายในหน่วยงานเดียวกัน ส่งข้ามต้องใช้หนังสือภายนอก
  • ใส่ "ขอแสดงความนับถือ" ในบันทึกข้อความ — ใช้กับหนังสือภายนอกเท่านั้น บันทึกข้อความลงชื่อต่อจาก "จึงเรียนมาเพื่อ..." ได้เลย
  • ส่ง e-Saraban เป็น JPG/PNG/Word — ต้องเป็น PDF/A ที่ลงนามด้วย Digital Signature จาก CA ที่ ETDA รับรอง
  • ใช้ภาพลายเซ็นสแกนวางในไฟล์ PDF แทน Digital Signature — ไม่มีผลทางกฎหมายตาม พรบ. ธุรกรรมอิเล็กทรอนิกส์

Signals

GitHub stars
52
Forks
4
Last commit
May 2026
Advanced
Catalog kind
skill
Gateway key
thai-government-form
Source
github.com/boom-vitt/claude-thai-skills